Analiza potrzeb zdrowotnych

W celu oceny potrzeb zdrowotnych mieszkańców Powiatu Proszowickiego przeprowadzono analizę obejmującą cały obszar powiatu (województwo małopolskie) w tym:

  • GMINĘ KONIUSZA, którą zamieszkuje 8823 mieszkańców. Powierzchnia gminy wynosi 88 km2,
  • GMINĘ KOSZYCE, którą zamieszkuje 5711 mieszkańców. Powierzchnia gminy wynosi 66 km2,
  • GMINĘ I MIASTO NOWE BRZESKO, które zamieszkuje 5830 mieszkańców i zajmuje ona powierzchnię km2,
  • GMINĘ PAŁECZNICA Gminę zamieszkuje 3656 mieszkańców. Powierzchnia gminy wynosi 48 km2,
  • GMINĘ I MIASTO PROSZOWICE, które zamieszkuje 16464 mieszkańców - w tym 6213 to mieszkańcy miasta Proszowice. Powierzchnia gminy wynosi 100 km2,
  • GMINĘ RADZIEMICE, którą zamieszkuje 3461 osób. Powierzchnia gminy wynosi 58 km2.

Szacunkowa liczba populacji zamieszkująca obszar objęty projektem wynosi 44 tys. osób.
Powierzchnia terenu objętego projektem wynosi 414,6 km2.
Biorąc pod uwagę publikowane standaryzowane wskaźniki umieralności przygotowane przez NIZP-PZH, powiat proszowicki (SMR=1,06) plasuje się na 230 miejscu w Polsce (na 379 powiatów,) nieco powyżej średniej krajowej (SMR=1,00).
Dla zobrazowania poziomów umieralności w poszczególnych grupach głównych, odnoszących się do przyczyn zgonów, obliczono wskaźnik poziomu SMR dla powiatu proszowickiego w stosunku do najwyższego SMR w każdej grupie.
W większości chorób wskaźnik umieralności jest powyżej średniej krajowej. Dotyczy to następujących przyczyn zgonów:

  • Nowotwory ogółem - SMR=1,151
  • Nowotwory złośliwe oskrzela i płuca - SMR=1,316
  • Nowotwory złośliwe sutka kobiet - SMR= 1,146
  • Choroby układu. krążenia ogółem - SMR=1,09
  • Choroba niedokrwienna serca - SMR=1,22
  • Choroby naczyń mózgowych - SMR=1,02
  • Miażdżyca - SMR=2,273
  • Przewlekłe choroby dolnych dróg oddechowych - SMR= 1,557
  • Przyczyny zewn. ogółem - SMR=1,115
  • Wypadki komunikacyjne - SMR=1,522
  • Upadki - SMR= 1,328
  • Samobójstwa - SMR= 1,459
  • Umieralność - SMR= 1,06

Jednocześnie z analizy przyczyn zgonów w grupach głównych, widać, iż powiat proszowicki notuje najwyższy poziom umieralności w chorobach nowotworowych, kolejnymi są: choroby układu krążenia, przyczyny zewnętrzne, choroby układu trawiennego oraz choroby układu oddechowego.

Analiza wszystkich przyczyn zgonów zestawionych w analizie NIZP-PZH, a przeliczonych na wskaźnik PISMR obrazujący stosunek SMR obliczony dla powiatu proszowickiego do najwyższego SMR w grupie przyczyn zgonów, pozwoliła na uszeregowanie poziomu intensywności zgonów w powiecie proszowickim w poszczególnych grupach przyczyn, co przedstawiono w tabeli.

Powyższa analiza jednoznacznie wskazuje, iż największym problemem zdrowotnym dla powiatu proszowickiego są nowotwory złośliwe, a w nich, w szczególności nowotwory złośliwe płuc i oskrzeli, w grupie których statystyka jest mocno zatrważająca. Powiat proszowicki znalazł się bowiem na 35 miejscu w Polsce (SMR=1,151) i na pierwszym w Małopolsce. Za taki stan rzeczy odpowiadają głównie bardzo wysokie wskaźniki umieralności na raka płuc (SMR=1,316). Według parametrów statystycznych umieralności na raka płuc, powiat proszowicki znajduje się na 21 miejscu wśród wszystkich 379 powiatów w Polsce. Wskaźniki dla pozostałych rodzajów nowotworów złośliwych są jedynie niewiele lepsze:

Powyższa tabela ilustruje, iż powiat proszowicki przekracza średnią krajową umieralności w nowotworach złośliwych oskrzeli i płuca, a poziom zachorowalności jest na poziomie ok. 82% stanu najwyższego, notowanego w powiecie płockim (SMR=1,609). Nowotwory złośliwe sutka kobiet notują poziom SMR o 0,146 wyższy od średniej krajowej i jest to ok. 68% poziomu, który zanotowano w powiecie choszczeńskim.

Na podstawie danych statystycznych analizy zachorowalności i zgonów, w tym badań zespołu p. doc. dr hab. Jadwigi Rachtan Kierownika Pracowni Epidemiologii

Centrum Onkologii Oddział w Krakowie, powiat proszowicki notuje, na tle innych powiatów Małopolski, najwyższe wskaźniki zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe w województwie.

  • Zachorowalność mężczyzn na nowotwory złośliwe - 339,4/100 tys. ludności
  • Umieralność kobiet na nowotwory złośliwe - 112,1/100 tys. ludności
  • Umieralność mężczyzn na nowotwory złośliwe - 225,8/100 tys. ludności

Nieco niższe wskaźniki występują w grupie określającej zachorowalność kobiet na nowotwory złośliwe - 191,7/100 tys. ludności.
W pracy "Nowotwory złośliwe w województwie małopolskim w roku 2011" - J. Rachtan i inni Centrum Onkologii, zostały przedstawione parametry zagrożenia nowotworami złośliwymi w Małopolsce, w tym w analizowanym powiecie proszowickim. Dane wskazują poziomy zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe w podziale na mężczyzn i kobiety w poszczególnych powiatach Małopolski. Wśród mężczyzn, powiat proszowicki notuje najwyższe parametry w województwie, tak pod względem zachorowalności jak i umieralności. Wśród kobiet, powiat proszowicki znajduje się w grupie najwyższej umieralności.

 

Powyższa analiza jednoznacznie wskazuje na niespotykanie wysoki poziom zachorowalności i umieralności na raka płuc wśród mieszkańców powiatu proszowickiego, tak w stosunku do średniej krajowej, gdzie powiat proszowicki pod względem umieralności na raka płuc lokuje się na 21 miejscu wśród wszystkich 379 powiatów, jak i w samej Małopolsce, gdzie pod względem zachorowalności i umieralności mężczyzn jest pierwszy, a w grupie kobiet znajduje się również w czołówce.

Zakres priorytetowych potrzeb zdrowotnych został określony na podstawie analizy dostępnych danych zdrowotnych, w tym w szczególności danych dotyczących SMR, udostępnionych przez NIZP-PZH oraz badań zespołu prof. Rachtan i danych GUS.
Efektem przeprowadzonych analiz jest określenie największego problemu zdrowotnego powiatu proszowickiego:
Bardzo wysoki poziom zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe płuc i oskrzeli.

 

 

Polski